OBP ve kırık OBP: yerleştirme puanına etkisini hesaplama rehberi

1. Diploma notu, OBP ve katkı puanı arasındaki fark

Diploma notu 100’lük sistemdeki mezuniyet notudur. OBP, bu notun 5 ile çarpılmasıyla 250–500 aralığına taşınır. Yerleştirme puanına eklenen tutar ise OBP’nin 0,12 katsayısıyla çarpılmasıdır. İki işlem birleştirildiğinde normal katkı diploma notunun yüzde 60’ına eşit olur.

Bu katkı doğru veya yanlış sayısını değiştirmez. Sonuç ekranındaki sınav puanı yalnız testlerden oluşur; yerleştirme puanı sınav puanına okul katkısını ekler. Deneme performansını izlerken sınav puanını, tercih senaryosunda ise ilgili yerleştirme puanını kullanmak daha tutarlıdır.

2. Kırık OBP neyi değiştirir?

Bir önceki yıl merkezi yerleştirmeyle bir yükseköğretim programına yerleşen adaylarda okul katkısının katsayısı ilgili kılavuzdaki koşullara göre yarıya düşebilir. Pratik hesapta OBP 0,12 yerine 0,06 ile çarpılır. Bu durum halk arasında ‘kırık OBP’ olarak adlandırılır.

Kırık OBP sınav puanını düşürmez. Aynı netlerle aynı sınav puanı hesaplanır; yalnız yerleştirme puanına eklenen okul katkısı azalır. Bu ayrım özellikle başka adayların sonuçlarıyla karşılaştırma yaparken önemlidir.

3. Yerleşme ile kayıt yaptırmak neden karıştırılmamalı?

Adaylar bazen ‘üniversiteye kayıt yaptırmadım, OBP düşmez’ varsayımı yapar. Oysa katsayı kuralı çoğu durumda merkezi yerleştirme sonucuna göre tanımlanır; yalnız kayıt davranışına bakmak güvenli değildir. Ek yerleştirme, özel yetenek, açıköğretim veya kılavuzda ayrıca açıklanan durumlar farklı değerlendirmeler içerebilir.

Doğru yöntem, önce bir önceki yılın yerleştirme sonucunu kontrol etmek, sonra gireceğin sınav yılının kılavuzundaki OBP maddesini okumaktır. Belirsizlik varsa ÖSYM’nin resmî iletişim kanalı kullanılmalıdır. PuanRadar’daki kutu hukuki veya idari uygunluk kararı vermez; yalnız iki matematiksel senaryoyu gösterir.

‘Kayıt olmadım’ bilgisini tek başına karar ölçütü yapma. Güncel kılavuzdaki yerleşme tanımını esas al.

4. 90 diploma notuyla tam örnek

Diploma notu 90 olan bir adayın OBP’si 450’dir. Normal durumda katkı 450 × 0,12 = 54 puan olur. Kırık katsayı uygulanırsa katkı 450 × 0,06 = 27 puana iner. Adayın sınav puanı 410 ise normal yerleştirme puanı 464, kırık senaryodaki yerleştirme puanı 437 olur.

Bu örnekte iki sonuç arasındaki 27 puan yalnız OBP’den gelir. Başarı sırasındaki etkisi sabit değildir; 27 puanın kaç kişilik fark oluşturacağı puan türüne, yıla ve puan bandındaki aday yoğunluğuna göre değişir. Bu nedenle ‘OBP şu kadar sıra atar’ şeklinde her aday için geçerli tek sayı üretilemez.

5. Hesaplayıcıda doğru senaryo nasıl kurulur?

Diploma notunu belgedeki ondalık değeriyle gir; gereksiz yuvarlama yapma. Önce ‘geçen sene yerleştim’ seçeneği kapalıyken sonucu kaydet, sonra yalnız bu seçeneği açarak farkı gör. Netleri veya yılı aynı anda değiştirirsen OBP etkisini izole edemezsin.

Ek puanlı programlar, okul türüne bağlı özel hükümler veya adayın bireysel durumu genel hesaplayıcının kapsamı dışında olabilir. Nihai tercihte PuanRadar sonucunu değil ÖSYM’nin sonuç belgesini ve güncel kılavuzu esas al.

• Diploma notunu 100’lük sistemde gir
• Normal ve kırık senaryoda netleri sabit tut
• Sınav puanı yerine yerleştirme puanı farkını karşılaştır
• Özel durumunu güncel kılavuzdan doğrula